Działalność gospodarcza przedsiębiorców zagranicznych w Polsce w formie oddziału

Oddział jest wyodrębnioną, samodzielną organizacyjnie częścią działalności gospodarczej wykonywaną przez przedsiębiorcę zagranicznego poza jego głównym miejscem działalności. Oddział dysponuje określonym majątkiem, stanowiącym własność spółki w kraju, w którym ma ona siedzibę. Posiada sieć własnych klientów. Podstawową cechą oddziału przedsiębiorcy zagranicznego jest brak odrębnej osobowości prawnej, w związku z czym podmiotem wszystkich praw i obowiązków pozostaje przedsiębiorca zagraniczny.

Przedsiębiorca zagraniczny tzn. osoba zagraniczna wykonującą działalność gospodarczą za granicą musi spełnić obowiązki określone w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Przedsiębiorca, który, otwiera w Polsce oddział swojego przedsiębiorstwa jest zobowiązany:
1. używać do oznaczenia oddziału oryginalnej nazwy przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczoną na język polski nazwą formy prawnej przedsiębiorcy oraz dodaniem wyrazów „oddział w Polsce”;

2. prowadzić dla oddziału oddzielną rachunkowość w języku polskim zgodnie z przepisami o rachunkowości

3. ustanowić osobę ustanowioną w oddziale do jej reprezentowania zgodnie z art. 87 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Działanie osoby upoważnionej w granicach umocowania pociągać będzie za sobą skutki prawne bezpośrednio dla zakładu głównego (zagranicznego). Upoważnienie do reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego w oddziale powinno być rozumiane jako reprezentacja w stosunkach oddziału wewnętrznych jak i zewnętrznych tj. w relacjach oddziału z pracownikami oraz z klientami. Przedsiębiorca zagraniczny by ograniczyć uprawnienia do jego reprezentowania w oddziale powinien określić w upoważnieniu w jakich sprawach osoba nie może reprezentować przedsiębiorcy zagranicznego.

4. prowadzić działalność gospodarczą w formie oddziału wyłącznie w zakresie przedmiotu działania przedsiębiorcy zagranicznego a więc według działalności prowadzonej w macierzystym przedsiębiorstwie (zakładzie głównym). Przedmiot działalności oddziału nie może być rozszerzany ani modyfikowany w stosunku do działalności zagranicznego zakładu głównego, zakres takiej działalności może być natomiast węższy.

5. uzyskać wpis oddziału do rejestru przedsiębiorców według przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Niezależnie od obowiązków określonych w przepisach o Krajowym Rejestrze Sądowym przedsiębiorca zagraniczny jest obowiązany:
- podać imię i nazwisko oraz adres na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego;
- dołączyć poświadczony notarialnie wzór podpisu osoby, o której upoważnionej do reprezentacj w oddziale;
- jeżeli działa na podstawie aktu założycielskiego, umowy lub statutu – złożyć ich odpisy do akt rejestrowych oddziału wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski; w przypadku gdy przedsiębiorca zagraniczny utworzył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej więcej niż jeden oddział, złożenie tych dokumentów może nastąpić w aktach jednego z oddziałów, z tym że w aktach rejestrowych pozostałych oddziałów należy wskazać ten oddział, w którego aktach złożono wskazane dokumenty, wraz z oznaczeniem sądu, w którym znajdują się akta, i numeru oddziału w rejestrze;
- jeżeli istnieje lub wykonuje działalność na podstawie wpisu do rejestru – złożyć do akt rejestrowych oddziału odpis z tego rejestru wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski; w przypadku gdy przedsiębiorca zagraniczny utworzył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej więcej niż jeden oddział, złożenie tych dokumentów może nastąpić w aktach jednego z oddziałów, z tym że w aktach rejestrowych pozostałych oddziałów należy wskazać ten oddział, w którego aktach złożono wskazane dokumenty, wraz z oznaczeniem sądu, w którym znajdują się akta, i numeru oddziału w rejestrze.

6. zgłaszać ministrowi właściwemu do spraw gospodarki w terminie 14 dni od dnia ich wystąpienia wszelkie zmiany stanu faktycznego i prawnego dotyczącego przedsiębiorstwa w szczególności kiedy nastąpiło otwarcie likwidacji przedsiębiorcy zagranicznego, który utworzył oddział, lub przedsiębiorca ten utracił prawo wykonywania działalności gospodarczej.

Zalety oddziału spółki zagranicznej:
• możliwość wykorzystania obcej formy organizacyjnej (tj. zagranicznej spółki) w Polsce
• zachowanie ciągłości i tożsamości prawnej spółki
• możliwość kojarzenia firmy przez kontrahentów oraz klientów poprzez obowiązek używania w nazwie oddziału oryginalnej nazwy przedsiębiorcy zagranicznego
• mniejsze koszty przy tworzeniu oddziału niż przy zakładaniu nowej spółki według prawa polskiego (brak obowiązku wnoszenia dodatkowego kapitału na kapitał zakładowy tj. co najmniej 50.000 PLN przy spólce z o. o. oraz spółce komandytowo-akcyjnej, 500.000 PLN przy spółce akcyjnej;
• brak kosztów związanych ze sporządzeniem aktu założycielskiego tj. umowy spółki oraz związanych z tym kosztów przed notariuszem
• brak obowiązku przestrzegania rygoru przepisów prawa spółek obowiązującego w kraju w którym otworzono oddział

Wady:
• nieograniczona odpowiedzialność spółki zagranicznej całym swoim majątkiem za zobowiązania oddziału
• konieczność prowadzenia działalności gospodarczej w formie oddziału wyłącznie w zakresie przedmiotu działania przedsiębiorcy zagranicznego (zakładu macierzystego).